جمهوری نیجر کشوری مهم در غرب آفریقا در تاریخ ۳ آگوست سال ۱۹۶۰ استقلال خود را از فرانسه بدست آورد و در تاریخ ۱۸ دسامبر همان سال جمهوری نیجراعلام موجودیت نمود. جمهوری نیجر تا سال ۱۹۹۱ تحت حاکمیت نظامی و تک حزبی بود؛ تا اینکه ژنرال علی سیبو تحت فشار مجبور به برگزاری انتخابات چند حزبی شد و انتخابات منجر به روی کار آمدن دولتی نسبتا دموکراتیک در سال ۱۹۹۳ گردید.
مجدد انتخابات ریاست جمهوری در نوامبر ۱۹۹۹ برگزار و محمد تانجا به عنوان رئیس جمهورنیجر انتخاب گردید. پس از آن با تدوین قانون اساسی، انتخابات ریاست جمهوری در سال ۲۰۱۱ برگزار و محمد ایسوفو برای دوره پنج ساله به ریاست جمهوری انتخاب شد. براساس قانون اساسی قبلی، قدرت اجرائی بین رئیس جمهور و نخست وزیر تقسیم شده بود. طبق قانون اساسی قبلی نیجر، رئیس جمهور در یک انتخابات سراسری و برای مدت پنج سال با رای اکثریت مردم انتخاب می شد و این دوره یکبار قابل تمدید بود. نخست وزیرتوسط رئیس جمهور تعیین میشود و ریاست کابینه وزرا را عهده دار است. آخرین انتخابات ریاست جمهوری درتاریخ ۲۷ دسامبر ۲۰۲۰ برگزار شد و در دور دوم این انتخابات محمد بازوم از حزب دموکراسی و سوسیالیسم (PNDS) پیروزشد.
نکته مهم این است که در سحرگاه ۲۶ جولای 2023 ( ۴ مرداد ۱۴۰۲) ژنرال عبدالرحمان تیانی فرمانده وقت گارد ریاست جمهوری با کمک برخی سران ارتش با تسلط بر ریاست جمهوری و تلویزیون، محمد بازوم را از مقام ریاست جمهوری خلع نمود و اجرای قانون اساسی را تعلیق و فعالیت احزاب سیاسی را ممنوع و پارلمان نیجرهم تعطیل شد. محمد بازوم به همراه همسرش همچنان تحت حبس خانگی در کاخ ریاست جمهوری قرار دارد و متهم به خیانت به کشور و وخامت اوضاع امنیتی نیجرمیباشد. پس از برکناری محمد بازوم، مردم نیجر به سفارت فرانسه هجوم آورده و سفارت فرانسه در نیامی تعطیل گردید. سپس نیروهای نظامی فرانسه و آمریکا از نیجر اخراج و دو پایگاه نظامی آمریکا در نیجرتحویل نیروهای مسلح نیجرشد. پس از برکناری محمد بازوم، نیجر از سوی جامعه اقتصادی غرب آفریقا (اکواس) تهدید به حمله نظامیشده بود؛ اما این تهدید با واکنش و مقابله سران نظامی نیجرمواجه شد و تهدید «اکواس» به حمله نظامیبه جائی نرسید. سپس نیجر با تشکیل «اتحاد ساحل» با کشورهای مالی و بورکینافاسو در برابر تهدیدات مذکور، خطر تهاجم از سر نیجر رفع و با استقرار سریع دولت و وزرای جدید و شروع به کار نهادها و سازمانهای دولتی، ثبات نسبی سیاسی و اقتصادی برقرارشد و زندگی به وضعیت عادی برگشت.
ژنرال عبدالرحمان تیانی رئیس جمهور و رئیس دولت نیجر و رئیس شورای ملی حفاظت از میهن بلافاصله فرمان برگزاری گفتگوی ملی برای تعیین نظام آینده سیاسی و اقتصادی کشور را صادر نمود. براساس این فرمان، کمیسیون ملی بازسازی سیاسی و اقتصادی و اجتماعی از مشاوران نظامی، اساتید و روسای قبائل و انجمنهای مدنی و اجتماعی تشکیل شد. این کمیسیون پس از برگزاری جلسات مختلف در فوریه ۲۰۲۵ منشور جدید قانون اساسی نیجر را به ژنرال عبدالرحمان تیانی ارائه نمود و از سوی ژنرال تیانی رئیس جمهور به تصویب رسید. براساس این منشور، ژنرال تیانی به عنوان رئیس جمهوری نیجر برای مدت ۵ سال ( قابل تمدید بنا به شرایط امنیتی و سیاسی) تعیین گردید.
نگاهی اجمالی به روابط سیاسی و اقتصادی ایران و نیجر
روابط دیپلماتیک بین ایران و نیجر درتاریخ ۱۶ خرداد ۱۳۵۴ برقرار شد و سفیر وقت ایران درلاگوس (پایتخت قبلی نیجریه) به عنوان سفیر اکردیته ایران در نیجر بود. سفارت جمهوری اسلامی ایران در دی ماه سال ۱۳۶۲ در نیامی گشایش یافت و دولت نیجر هم درسال۱۳۶۷ به منظور توسعه روابط با جمهوری اسلامی ایران، سفیر خود درلیبی را به عنوان سفیر اکردیته نزد دولت جمهوری اسلامی ایران معرفی نمود. جمهوری نیجر در مرداد ۱۴۰۳ برای اولین بار سفارت خود را در تهران افتتاح نمود. روابط دو کشور از ابتدای سال ۱۴۰۳ با ارتقای سطح روابط سیاسی به سطح سفیر وارد مرحله جدید شده و سومین کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشوربعد از ۱۴ سال وقفه در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۴۰۴ در تهران برگزار گردید.